Sprzątanie w Polsce – czy dzielimy się obowiązkami? [RAPORT]

59 proc. osób deklaruje, że dzieli się obowiązkami domowymi. W teorii oznacza to, że mężczyźni coraz chętniej wspierają swoje partnerki w robieniu porządków, zwłaszcza przedstawiciele młodego pokolenia. Gdy jednak przechodzimy od słów do czynów, wciąż za sprzątanie odpowiedzialne są przede wszystkim kobiety. Z kolei firmy sprzątające nie cieszą się jeszcze zbyt dużym zaufaniem w naszym kraju.

Na początku kwietnia przeprowadziliśmy ogólnopolskie badanie, by dowiedzieć się więcej o nawykach rodaków związanych ze sprzątaniem. Poniżej przedstawiamy wyniki oraz wnioski płynące z odpowiedzi.

Odpowiedzialność za sprzątanie

Przez lata sprzątanie postrzegane było jako tradycyjne zajęcie kobiet. Nieprzypadkowo w każdej kulturze zachodniej znajdujemy boginie-opiekunki domowego ogniska – Hestię w mitologii greckiej, Friggę w nordyckiej czy Dolę w naszej rodzimej, słowiańskiej.

Wyniki naszej ankiety pokazują, że takie przeświadczenie ma wciąż pewne odzwierciedlenie w XXI wieku. Co trzecia kobieta i co czwarty mężczyzna zgadzają się, że sprzątanie to domena kobiet. Rola pań jako opiekunek domu wciąż jest zakorzeniona w naszej świadomości.

Aż 67 proc. kobiet uważa, że sprzątanie domu czy mieszkania spoczywa na ich barkach. Warto zwrócić uwagę na zupełnie inne spojrzenie przedstawicieli płci przeciwnej na ten temat. 70 proc. mężczyzn jest zdania, że współdzieli obowiązek sprzątania ze swoją partnerką.

infografika kto sprząta w Polsce

Przyjrzeliśmy się również, jak poszczególne grupy wiekowe patrzą na zagadnienie współdzielenia obowiązku sprzątania. Wśród osób powyżej 55. roku życia, pozostających w związku, 36 proc. dzieli się pracą przy domowych porządkach. W kolejnych grupach wiekowych widać stopniowy wzrost tego wskaźnika, co pokazuje, że młodsze pokolenia mają zupełnie inne spojrzenie na wspólne sprzątanie niż ich rodzice czy dziadkowie. Najczęściej obowiązek sprzątania współdzielą osoby w wieku 25-34.

Sprzątanie w związku – tradycyjnie czy partnersko?

85 proc. Polaków uważa, że ich związki oparte są na partnerstwie. Czy równy podział ról, akceptowany przez obie strony funkcjonuje również wtedy, gdy przychodzi czas na posprzątanie domu lub mieszkania?

Okazuje się, że w Polsce wciąż zdecydowaną większość obowiązków związanych z utrzymaniem porządku wykonują kobiety. Szczególnie, gdy przychodzi czas na gruntowne porządki. Oznacza to, że przed Wielkanocą czy Bożym Narodzeniem aż 80 proc. kobiet zabiera się za sprzątanie domów i mieszkań, by przygotować je na nadchodzące święta.

75 proc. respondentów wskazuje, że kobiety zajmują się dbaniem o czystość w kuchni, a 71 proc. sprząta również w łazience. Okazuje się, że typowo “męskim” zajęciem jest tylko wynoszenie śmieci. To właśnie ta czynność jest w opinii 83 proc. badanych uznawana za domenę panów.

infografika podział zadań w związku

Co nas motywuje do sprzątania?

Zdecydowana większość badanych, bo aż 58 proc., wskazała, że największym motywatorem do porządków w domu lub mieszkania jest po prostu chęć posiadania czystego i posprzątanego wnętrza.

– Sprzątam, gdy jest tak brudno, że już nie mogę w mieszkaniu wytrzymać – mówi jeden z respondentów.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że 13 proc. osób wskazało wizytę znajomych jako największy motywator do sprzątania, a tylko 9 proc. odwiedziny krewnych. To ciekawe, że porządek w mieszkaniu jest bardziej istotny przed spotkaniem z przyjaciółmi i znajomymi niż członkami rodziny. Zwłaszcza, że dla 80 proc. Polaków rodzina zajmuje pierwsze miejsce na liście najważniejszych wartości życiowych wg raportu CBOS ze stycznia 2019 roku.  

Co dziesiąty badany sprząta głównie z poczucia obowiązku. Trzeba również wspomnieć o tym, że jest niewielka grupa osób, dla których robienie porządków to przyjemność – dla 5 proc. badanych sprzątanie oznacza chwilę relaksu.

infografika dlaczego sprzątamy w domu

Domowe porządki w rękach fachowców

Nie jesteśmy przyzwyczajeni do tego, by płacić komuś za sprzątanie – 78 proc. osób, które wzięły udział w naszej ankiecie nigdy nie korzystało z usług fachowców. 14 proc. badanych zrobiło to ze względu na zbliżające się święta, ważną uroczystość rodzinną lub po skończonym remoncie, a tylko 8 proc. cyklicznie zleca taką usługę.

– Ze sprzątania często korzystają właściciele apartamentów, którzy podpisują z nami umowy na dłuższy czas. Klienci rzadko proszą o sprzątanie przed świętami, a jak już się zdarzy takie zlecenie, to chodzi najczęściej o mycie okien, pranie dywanów czy tapicerki. Nie ma co ukrywać, że usługami firm sprzątających często zainteresowani są mężczyźni bez żony czy partnerki – mówi Emilia Salek z firmy Day for Day z Gdańska.

infografika usługi firm sprzątających

Tylko połowa ankietowanych nie miałaby obaw przed pozostawieniem osoby sprzątającej samej w domu. Ten wskaźnik oznacza, że jesteśmy społeczeństwem o raczej ograniczonym zaufaniu do obcych czy nowo poznanych osób. Potwierdzają to wyniki badań CBOS-u z 2018 roku, które pokazały, że 59 proc. polskiego społeczeństwa podchodzi z nieufnością do nieznajomych. Jeszcze mniej osób zdecydowałaby się powierzyć  zrobienie porządków obcokrajowcowi.

Ile kosztuje pomoc profesjonalistów?

Zadaliśmy badanym pytanie o cenę usług specjalistów zajmujących się sprzątaniem. Na poniższej grafice można porównać odpowiedzi osób, które korzystały z tego typu usług oraz tych, którzy nigdy tego nie robili. Wielu badanych postrzega usługi fachowców jako droższe niż są w rzeczywistości. Można zauważyć rozbieżność między orientacyjnymi kosztami wynajęcia profesjonalistów a faktycznymi cenami na rynku. Przeświadczenie o tym, że profesjonalne sprzątanie to droga usługa może w dużej mierze wpływać na to, że tak mało osób korzysta z pomocy specjalistów.

infografika firmy sprzątające ceny

– Mój dom ma 90 mkw. Chciałam znaleźć osobę, która będzie regularnie, raz w tygodniu, przychodziła posprzątać. Oboje z mężem pracujemy na pełen etat, mamy dziecko, a od niedawna także psa i zamiast spędzać czas wolny razem, musimy sprzątać. Stąd pomysł, by znaleźć kogoś, kto będzie mógł nas częściowo wyręczyć w codziennych obowiązkach. – mówi Pani Agnieszka z Warszawy, która zlecała na Fixly sprzątanie domu – Byłam pozytywnie zaskoczona, gdy robiłam rozeznanie, ile takie usługi mogą kosztować. Spodziewałam się dużo wyższej ceny. Moim zdaniem panuje przeświadczenie, że profesjonalne sprzątanie to luksus, na który mało kto może sobie pozwolić. Tak naprawdę są to koszty całkowicie do zaakceptowania.

Podsumowanie

Sprzątaniem w polskich domach wciąż głównie zajmują się kobiety, co wynika w dużej mierze z tradycyjnego podziału ról i obowiązków domowych, utartego zwłaszcza wśród przedstawicieli najstarszego pokolenia. Cieszy, że coraz więcej mężczyzn chce współdzielić obowiązek sprzątania, jednak brakuje poparcia deklaracji codzienną praktyką.

Sprzątanie nie należy do obowiązków, które sprawiają nam przyjemność. Chcemy mieć po prostu czysto. Prawdopodobnie dla wielu z nas rozwiązaniem byłoby skorzystanie z pomocy osób lub firm sprzątających. Potrzebna jest jednak zmiana postrzegania tego typu usług. Warto zorientować się w realiach rynkowych i rzeczywistych kosztach wynajęcia fachowca.

Dla wielu osób trudnością może być znalezienie takiego specjalisty, któremu będzie można zaufać. Jeśli chcemy zlecić sprzątanie komuś sprawdzonemu, to warto poszukać w sieci. Oceny od zadowolonych klientów na internetowym profilu fachowca to bezcenna wskazówka przy wyborze wykonawcy.

Metodologia

Badanie przeprowadzono metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) w okresie 03-15.04.2019. Wyniki uwzględniają odpowiedzi 500 osób mieszkających i/lub pracujących w Polsce.